Montaż

    Najważniejszą sprawą przed rozpoczęciem montażu jest zaopatrzenie się w niezbędne narzędzia do wykonania zakończeń na kablach oraz ich ewentualnego przyłączenia do gniazd sieciowych. W zależności od wybranego rodzaju okablowania (koncentryk lub skrętka) będziemy musieli kupić lub pożyczyć odpowiednie zaciskarki oraz noże do zdejmowania izolacji z przewodów. Narzędzia do końcówek BNC i RJ-45 znacznie się różnią. W przypadku skrętki zaciskarka pełni także funkcję noża pozwalającego zdjąć zewnętrzną warstwę izolacji kabla (zdj. 1). Nóż do koncentryka to osobne narzędzie. Pomaga on szybko i wygodnie nacinać izolację przewodu (zdj. 2). W zależności od rodzaju zakładanych końcówek używa się noży dwu- lub trzy-ostrzowych. Wymienione narzędzia oraz inne elementy potrzebne do budowy naszej sieci kupimy w sklepie prowadzącym sprzedaż akcesoriów sieciowych.

Zaciskarka do końcówek skrętki wygląda na skomplikowaną. W rzeczywistości narzędzie to pełni jednocześnie cztery funkcje: oprócz możliwości zaciskania wtyczek RJ-45 i RJ-11 (6-pinowe, używane do kabli telefonicznych) pozwala także na łatwe nacinanie izolacji i obcinanie nadmiaru przewodów.

Aby założyć końcówkę BNC na kablu koncentrycznym, musimy użyć już dwóch narzędzi ­ zaciskarki oraz noża do zdejmowania izolacji. W sklepach dostępne są końcówki, do których zamontowania potrzebny jest nóż o dwóch ostrzach (oznaczenie handlowe HT-302).

Jeśli planowana przez nas sieć jest duża i złożona (np. obejmuje wiele pięter lub kilka budynków), to jej montaż przez niedoświadczone osoby może skończyć się niepowodzeniem. Jeżeli kable mają przebiegać po klatce schodowej lub w zabytkowym budynku, musimy się również upewnić, czy mamy potrzebne zezwolenie od właściciela nieruchomości. Jeżeli przewody chcemy poprowadzić na zewnątrz, między budynkami, to także musimy uzyskać na to zgodę od zarządcy terenu. W takim przypadku być może warto rozważyć powierzenie wykonania sieci wyspecjalizowanej firmie, która wcześniej przygotuje wymagany projekt i załatwi formalności. Zaletą takiego rozwiązania jest także to, iż oprócz wiedzy i doświadczenia w zakresie budowy sieci dysponuje ona specjalnymi urządzeniami pomiarowymi, pozwalającymi przetestować poprawność działania instalacji jeszcze przed podłączeniem do niej komputerów.

W ścianie czy na zewnątrz?
Kiedy zdecydujemy, że instalację sieci wykonamy sami, musimy ustalić, czy chcemy kuć ściany i kłaść kable pod tynkiem czy też zadowolimy się dość estetycznymi i o wiele wygodniejszymi w montażu specjalnymi korytami z PCV (zdj. 3). W tym celu należy poznać stan ścian oraz przebieg innych instalacji. Powinniśmy się także upewnić, czy w budynku nie ma szybów, podwieszanych sufitów lub podniesionej podłogi ­ elementów nadających się doskonale do ukrycia kabli. W przypadku profesjonalnych projektów pod uwagę brane są również zasady bezpieczeństwa przeciwpożarowego i BHP. Bardziej dotyczą one jednak pomieszczeń biurowych niż mieszkania. Mimo wszystko powinniśmy zwrócić uwagę, czy przewody nie będą przebiegały w miejscach niebezpiecznych i nie będą powodowały zagrożeń. Podczas planowania przebiegu kabli należy także zwrócić uwagę, aby nie były one nigdzie przygniecione ani nie zaginały się zbytnio.

Umieszczenie kabla sieciowego w korytku PCV jest dosć estetycznym i wygodnym w montażu rozwiązaniem.

Inną rzeczą, którą należy wziąć pod uwagę, jest różnica potencjału, która może wytworzyć się między dwoma komputerami podłączonymi do jednej sieci, ale uziemionymi w różnych punktach. Jeżeli nasza sieć będzie znajdowała się w jednym bydynku, w którym cała sieć energetyczna jest uziemiona w jednym punkcie, to problem nas nie dotyczy. Jeśli jednak połączymy maszyny znajdujące się w różnych budynkach, które są uziemione niezależnie, to między nimi może wystąpić różnica potencjałów dochodząca nawet do kilkudziesięciu woltów. Połączenie wówczas kablem sieciowym dwóch komputerów może spowodwać w najlepszym wypadku zakłócenia transmisji, a w najgorszym wywołać przebicie i w efekcie uszkodzenie karty sieciowej lub nawet płyty głównej komputera. Dlatego rozwiązanie problemu różnicy potencjałów jest bardzo istotne w przypadku rozleglejszych sieci osiedlowych. Najprostszym sposobem pozbycia sie zagrożenia jest zastosowanie koncentratora z rozdzieleniem galwanicznym oraz tzw. filtrów przepięciowych montowanych pomiędzy kalbem sieciowym a koncentratorami. Bardziej zaawansowani "sieciowcy" użyją natomiast światłowodu.
Wiedząc na co zwrócić uwagę i mając za sobą wstępne przygotowania, możemy zabrać się do wyliczenia ilości potrzebnych materiałów

Wybieramy sie na zakupy
Powinno być dla nas rzeczą oczywistą, że jeżeli sieć ma więcej niż kilka komputerów lub maszyny znajdują się na różnych kondygnacjach, to nie warto inwestować w kabel koncentryczny. Powody podałem w poprzednim artykule. Dlatego przyjmuję, że jeżeli już ktoś wybierze cienki Ethernet, to wykorzysta go tylko w przypadku 2­3 komputerów znajdujących się nieopodal siebie. W pozostałych scenariuszach, gdzie mamy do czynienia z większą liczbą stacji roboczych, komputery są rozrzucone w różnych pomieszczeniach lub planujemy w przyszłości rozbudowę, na pewno opłaci się montaż skrętki.

Choć niewtajemniczonym taki widok może kojarzyć się z olbrzymim bałaganem, to w rzeczywistości panuje tu ład i porządek. W górnej części szafy widać panele, od których biegną połączenia do ponumerowanych gniazdek ściennych.

W takim przypadku można wybrać dwa sposoby podłączenia komputerów do sieci. Pierwszy, mniej elegancki, ale tańszy i sprawiający mniej kłopotów przy budowie, polega na poprowadzeniu kabla bezpośrednio od koncentratora do stacji roboczej (z pominęciem panelu krosującego i gniazdek ściennych). Wówczas potrzebne nam będą jedynie odpowiednio długi kabel oraz po dwie końcówki RJ-45 na komputer.
Drugi sposób, wykorzystujący gniazda ścienne i panel znajdujący się w szafie krosowniczej wraz z koncentratorem (zdj. 11), jest o wiele bardziej pracochłonny i wymaga dodatkowego narzędzia do zaciskania przewodów w złączach panelu i gniazdek. W takiej metodzie łączenia sieci szafka krosownicza jest już niezbędna, ponieważ wymaga tego panel. Z powodu obecności wielu standardów oraz złożoności metody łączenia kabla z panelem i gniazdkiem postanowiłem nie omawiać tych sposobów, aby nie narażać Czytelników na niepotrzebne komplikacje. Także rozmowy z administratorami kilku osiedlowych sieci przekonały mnie, że szczególnie montaż gniazdek ściennych nie cieszy się popularnością. Wynika to z tego, że o wiele szybciej i wygodniej jest po prostu doporowadzić do mieszkania kabel i zrobić na jego końcu wtyczkę niż niepotrzebnie zwiekszać koszty gniazdkami i panelami...
Wszystkie niezbędne do montażu okablowania elementy (kołki rozporowe, korytka PCV i narożniki oraz elastyczne rury do osłony kabla pod tynkiem) znajdziemy np. w hipermarketach Castorama lub Praktiker. Po ustaleniu przebiegu instalacji nie pozostaje nam nic więcej, jak tylko wziąć do ręki wiertarkę oraz śrubokręt i zabrać się do pracy.

Obieranie i zaciskanie
Aby kabel koncentryczny nadawał się do założenia końcówki BNC, należy go odpowiednio przygotować, zdejmując z niego izolację i część ekranującą, a także odsłaniając centralny przewód (zdj. 5). Pokazane na zdjęciu długości muszą być zachowane, aby końcówka prawidłowo łączyła się z kablem. Jeżeli ktoś chce, może spróbować "obrać" koncentryk samodzielnie, z użyciem zwykłego nożyka, jednak o wiele szybciej zrobimy to za pomocą przedstawionego noża, przeznaczonego specjalnie do tego celu.

Tak przykładamy kabel koncentryczny do noża i wykonujemy nim obroty wokół osi kabla.

Koncentryk po zdjęciu izolacji wraz z zaznaczonymi długościami oraz zakończenie BNC przygotowane do montażu.

Po kilku próbach i wyregulowaniu głębokości nacięć zakończenie kabla przygotowuje się dosłownie w kilkanaście sekund. Rozwieramy zacisk noża i równo ucięty przewód wkładamy w zagłębienie, tak aby jego koniec zrównał się z płaszczyzną boczną noża (zdj. 4). Zwalniamy zacisk i pozwalamy, aby ostrza swobodnie zagłębiły się w izolacji. Teraz lewą ręką chwytamy kabel, a prawą wykonujemy dwa­trzy obroty nożem wokół zaciśniętego kabla. Ilość obrotów także powinniśmy dobrać eksperymentalnie. Teraz rozwieramy zacisk, wyjmujemy kabel i usuwamy odcięte fragmenty.

Pamiętajmy, aby przed zamontowaniem wtyku założyć na kabel tuleję.

Pamiętajmy, aby przed zamontowaniem wtyku założyć na kabel tuleję.

Tak przygotowana końcówka nadaje się do założenia złącza BNC. Najpierw zaciskamy końcówkę na rdzeniu kabla. Następnie wsuwamy na niego tuleję, która później obejmie i osłoni część ekranującą naszego przewodu (zdj. 6). Po zaciśnięciu rdzenia na przygotowane zakończenie nasadzamy pozostałą część złącza BNC. Wkładając je, musimy nieco rozluźnić splot ekranowy, tak aby należąca do końcówki metalowa tuleja mogła się schować pod spód (zdj. 7). Teraz tylko zaciągamy tuleję zewnętrzną tak, aby osłonila splot i zaciskamy ją mocno (zdj. 8). Końcowka jest gotowa.

Nasuniętą na splot tuleję (wstawka u góry) zaciskamy w mocnym uścisku zaciskarki.

Skrętka jest o wiele wygodniejsza i prostsza w montażu. Po zdjęciu zewnętrznej izolacji na wygodnej długości (ok. 2,5 cm) rozplatamy przewody i układamy je w kolejności pokazanej na zdjęciu (zdj. 9). Kiedy przewody są już równo ułożone, obcinamy ich nadmiar, tak aby wystawały ok. 1 cm na zewnątrz osłony. Na tak przygotowany kabel zakładamy końcówkę RJ-45, pilnując, aby każdy z przewodów we właściwej kolejności trafił na swoje miejsce w końcówce i dochodził do końca wtyczki. Teraz tylko jeden ruch zaciskarką, aby końcówka już nigdy się nie ześliznęła (zdj. 10).

Przed założeniem wtyczki musimy upewnić się, że kable są równo przycięte i będą dochodziły do samego końca. Dla zachowania zgodności z normą kable powinny mieć pokazaną na zdjęciu kolejność.

Kiedy jesteśmy pewni, że przewody są równo dociśnięte do końca wtyczki (wstawka w prawym górnym rogu zdjęcia), jednym ruchem zaciskamy ją już na zawsze.

Przygotowanymi w opisany sposób kablami możemy łączyć stacje robocze z koncentratorem lub przełącznikiem oraz rozbudowywać sieć poprzez przyłączanie kolejnych urządzeń. Długość połączenia nie może przekraczać 100 metrów, co jednak nawet w 10-piętrowym budynku zdecydowanie wystarcza.